Ferdydurke. /. „Mówiące” nazwiska w Ferdydurke. Doświadczeniem każdego z nas bywa „plątanie się” imion i nazwisk w czasie snu. Na pograniczu jawy i snu, w marzeniu sennym, powstają . kłębią się w naszym mózgu rozliczne gry słów i kalam­bury. Znał tę „technologię” kreowania nazw własnych Irzykowski (współcześnie Literacki obraz końca świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Apokalipsy św. Jana. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst 4 5. Dobro i zło – ich pochodzenie i miejsce w świecie. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Biblii. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst Na podstawie fragmentu i I tomu powieści określ przyczyny kłótni i źródła dramatyczności sceny. 2006 - matura próbna. Temat 1: Analizując dany fragment powieści, zwróć uwagę na prezentowane przez bohaterów racje. Wnioski z analizy wykorzystaj w pracy: Przedwiośnie jako powieść – dyskusja nad kształtem odrodzonej Polski. LALKA - wypracowania. Na podstawie przytoczonego fragmentu Lalki Bolesława Prusa scharakteryzuj, jak zostało ukazane tam rozstanie; przedstaw emocje i uczucia bohaterów sceny. Określ rolę tego fragmentu w powieści. Na podstawie przytoczonego fragmentu „Lalki” Bolesława Prusa scharakteryzuj, jak zostało ukazane tam rozstanie . Tag bibliografia doprowadzi Cię do spisów bibliograficznych. Poniżej dalszy ciąg książek, które możesz wykorzystać w/do swojej prezentacji: 233. ADAM Mickiewicz, Dziady: Obraz młodzieży walczącej z zaborcą, zapisany w III części Dziadów Adama Mickiewicza : ukaż postawy, odwołując się do podanego fragmentu i całego utworu. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. IX-XI) 234. ADAM Mickiewicz, Pan Tadeusz: Obyczaje szlachty polskiej utrwalone w Panu Tadeuszu : zaprezentuj na podstawie przywołanego fragmentu i znajomości lektury. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XII-XIII) 235. ALBERT Camus, Dżuma: Odwołując się do przytoczonego fragmentu oraz całości utworu, skomentuj postawę moralna głównego bohatera Dżumy Alberta Camusa. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXIX) 236. BOLESŁAW Prus, Kamizelka: Omów rolę kamizelki w życiu bohaterów i w konstrukcji utworu. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XVIII-XIX) 237. BOLESŁAW Prus, Lalka: Odpowiedz, w jaki sposób Bolesław Prus kreśli obraz Warszawy drugiej połowy XIX wieku, na podstawie lektury podanego fragmentu i znajomości utworu. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XV-XVI) 238. CECHY charakterystyczne barokowej poezji ziemiańskiej – ukaż je na przykładzie Zbytków poezji Wacława Potockiego. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 5 z. 3 s. 29-33) 239. DLACZEGO bunt prometejski Konrada prowadzi go do klęski? : w odpowiedzi uwzględnij interpretację podanego fragmentu oraz wymowę całości III części Dziadów Adama Mickiewicza. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 6 z. 4 s. 33-37) 240. DOKONAJ analizy porównawczej wierszy : Cypriana Kamila Norwida Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie i Czesława Miłosza Campo di Fiori. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 6 z. 4 s. 23-27) 241. DOKONAJ interpretacji porównawczej dwóch wizji miłości zawartych w wierszach Jana Andrzeja Morsztyna i Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. Cogito 2005 nr 6 (dod. Egzamin maturalny z języka polskiego s. 9-11) 242. DOKONAJ interpretacji wiersza Tadeusza Różewicza pt. Bez: skomentuj, jak została tam ukazana relacja człowiek – Bóg. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 8 z. 6 s. 31-35) 243. ELIZA Orzeszkowa, Gloria victis: Omów sposób literackiego kreowania bohatera w poniższym fragmencie noweli Elizy Orzeszkowej. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XIX) 244. ELIZA Orzeszkowa, Nad Niemnem: Na podstawie lektury poniższego fragmentu i znajomości utworu odpowiedz na pytania Justyny : “Jan i Cecylia! Czy kochali się oni ? Czy świat ich rozłączył, a połączyła mogiła ? Jak żyli i dlaczego, gdy umarli, tak na długo, na wieki pozostali w sercach i pamięci ludzi?” Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XIV-XV) 245. EXEGI monumentum Horacego i Pieśń XXIV Jana Kochanowskiego, czyli mistrzowie pióra o poezji i poecie: porównaj zawarte w obu utworach koncepcje artystyczne : wskaż także, co łączy obu poetów w spojrzeniu na artystę i jego dzieło. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 3 z. 1 s. 38-42) 246. FIODOR Dostojewski, Zbrodnia i kara: Na podstawie znajomości powieści Fiodora Dostojewskiego i lektury fragmentu omów motywy, które popchnęły Rodiona Raskolnikowa do zbrodni. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXI-XXII) 247. GUSTAW Herling-Grudziński, Inny świat: Na podstawie podanego fragmentu omów znaczenie lektury dla mieszkańców “innego świata”. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXX) Zobacz, jak napisać: konspekt prezentacji-maturalnej Zobacz, jak napisać: bibliografię prezentacji-maturalnej 248. HANNA Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem: Godność jako jedna z kluczowych ludzkich wartości : dlaczego według Marka Edelmana należy nie dać się wepchnąć na beczkę? Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXXI) 249. HENRYK Sienkiewicz, Potop: Na podstawie zacytowanego fragmentu i znajomości lektury stwórz charakterystykę Kmicica : określ, jaki to typ bohatera. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XX-XXI) 250. JACEK Soplica i Andrzej Kmicic – porównaj obu bohaterów : szczególną uwagę zwróć na działalność patriotyczną, która stała się podstawą do ich rehabilitacji. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 5 z. 3 s. 24-28) 251. JAK ukazana została prawda w wierszu Stanisława Barańczaka pt. Spójrzmy prawdzie w oczy? : odpowiedz na podstawie przytoczonego tekstu. Cogito Nowa Matura 2005 nr 9 (dod. Kurs do Nowej Matury z. 7 s. 33-37) 252. JAKĄ rolę pełni forma w życiu człowieka i jak wpływa na nasze zachowanie? : odpowiedz, odwołując się do podanego fragmentu powieści Ferdydurke oraz kreacji głównego bohatera. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 4 z. 2 s. 39-43) 253. JAKĄ wizję śmierci przedstawia anonimowy autor średniowieczny – zinterpretuj wiersz pt. Skarga umierającego. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 3 z. 1 s. 28-32) 254. JAKIEGO zdarzenia dotyczy monolog osoby mówiącej w wierszu? Jakie emocje towarzyszą “ja” lirycznemu? Interpretacja wiersza Bolesława Leśmiana. Cogito 2006 nr 7 Bolesław Leśmian Com uczynił… 255. JOHANN Wolfgang Goethe, Cierpienia młodego Wertera: Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu oraz swojej znajomości lektury odpowiedz na pytanie, czym jest życie, kim jest człowiek według Wertera? : odwołaj się do dwóch znanych Ci bohaterów lektur, którzy głosili podobne teorie. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. VIII-IX) 256. JOSEPH Conrad, Jądro ciemności: Omów znaczenie poniższej sceny, odwołując się do znajomości głównego bohatera “Jądra ciemności” – Kurtza. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXII-XXIII) 257. KUNSZT formy, uniwersalność tematu czy komizm charakterów? : co przemawia za tym, że XVII-wieczne komedie śmieszą i bawią nas współczesnych? : odpowiedz, odwołując się do Molierowskiego Świętoszka. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 5 z. 3 s. 40-45) 258. MARIA Konopnicka, Mendel Gdański : Określ różne postawy wobec Żydów na podstawie podanego fragmentu i znajomości całego utworu. Cogito 2005 nr 9 ( dod. Tematy maturalne s. XVII-XVIII) 259. MOLIER. Świętoszek: Jakie poglądy na temat miłości i małżeństwa oraz jakie uczucia wyrażają w podanej scenie Doryna i Marianna? : w jaki sposób ta scena odnosi się do wymowy całego utworu i jej tytułowego bohatera? Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. V-VII) 260. NA podstawie podanych fragmentów opowiadania Tadeusza Borowskiego pt. Pożegnanie z Marią, scharakteryzuj Tadka, bohatera i narratora tego dzieła. Cogito 2005 nr 20 s. 106-108 261. NA podstawie poniższego fragmentu dramatu prześledź emocje Makbeta : ukaż jego tragedię w kontekście całego utworu i losów dwóch lub trzech innych bohaterów literackich, opanowanych żądzą władzy. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 3 z. 1 s. 43-47) 262. NA podstawie przytoczonego fragmentu komedii Moliera odpowiedz, czego dowiadujemy się o bohaterze, o którym rozmawiają Orgon i Kleant – scharakteryzuj Świętoszka. Cogito 2005 nr 21 s. 114-115 263. OBRAZ barokowej miłości wyłaniający się z poezji Jana Andrzeja Morsztyna – ukaż cechy tej miłości na podstawie lektury sonetu Do trupa. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 5 z. 3 s. 34-39) 264. ODWOŁUJĄC się do podanych fragmentów i swojej znajomości utworu, omów znaczenie dwóch mogił dla bohaterów powieści Elizy Orzeszkowej. Cogito 2005 nr 17 (dod. Arkusz przeznaczony do ćwiczeń s. 4-6) Konspekt realizacji. Tag bibliografia doprowadzi Cię do spisów bibliograficznych. Zobacz, jak napisać opis bibliograficzny Zobacz, jak napisać: bibliografię i konspekt prezentacji-maturalnej 265. ODWOŁUJĄC się do poniższego fragmentu dzieła i całej epopei narodowej, ukaż, w jaki sposób zostało sportretowane środowisko szlacheckie w Panu Tadeuszu. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 7 z. 5 s. 24-28) 266. ODWOŁUJĄC się do przytoczonego fragmentu oraz całości utworu, skomentuj postawę moralną głównego bohatera Dżumy Alberta Camusa. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 6 z. 4 s. 28-32) 267. OPIS zbrodni : jak zostało ukazane morderstwo i emocje bohatera? : czego dowiadujemy się o bohaterze powieści? : odpowiedz na podstawie poniższego fragmentu. Cogito 2006 nr 8 s. 102-104 Fiodor Dostojewski – Zbrodnia i kara 268. OPISZ, jak została ukazana śmierć w wierszu Wisławy Szymborskiej [Wywiad z Antropos]. Cogito 2006 nr 5 s.[105-107] 269. PIEŚŃ IX Jana Kochanowskiego to poetycki manifest myśli renesansowej : wskaż i omów zawarte w tym tekście idee tworzące ów manifest. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 3 z. 1 s. 33-38) 270. PO uważnej lekturze zaprezentowanego niżej tekstu wykaż, że Mickiewiczowska oda jest wierszem łączącym idee dwóch różnych epok : odwołaj się do wiedzy o ideologii oświecenia i romantyzmu. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 7 z. 5 s. 29-34) 271. POEZJA jak otwarta rana – przedstaw doświadczenie wojny zawarte w poezji Tadeusza Różewicza na przykładzie wiersza pt. Ocalony i innego wybranego utworu tego poety. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 7 z. 5 s. 34-41) 272. POREMBSKA Katarzyna: Interpretacja porównawcza O żywocie ludzkim Jana Kochanowskiego i Daru Czesława Miłosza. Cogito 2004 nr 21 s. 106-108. 273. PORÓWNAJ dwa sposoby ukazania toposu arkadii na podstawie lektury fragmentu Pieśni świętojańskiej o sobótce Jana Kochanowskiego i wiersza Na wsi Jana Twardowskiego. Cogito Nowa Matura 2005 nr 9 (dod. Kurs do Nowej Matury z. 7 s. 38-42) 274. PORÓWNAJ nastrój i emocje dominujące w obu zaprezentowanych wierszach : Adama Mickiewicza i Władysława Broniewskiego. Cogito 2005 nr 7 (dod. Egzamin maturalny z języka polskiego s. 9-11) 275. PORÓWNAJ, jak piszą o miłości poeci różnych epok – analiza porównawcza Bierzmowania Jana Andrzeja Morsztyna i Gwiazd spadających Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 4 z. 2 s. 29-34) 276. PORÓWNAJ postawy podmiotów lirycznych w przedstawionych fragmentach dzieł Jana Kasprowicza : zwróć uwagę na ich stosunek do Boga, postawę buntowniczą oraz na ich ocenę miejsca człowieka na świecie. Cogito 2006 nr 6 Utwory; Dies irae, Przestałem się wadzić z Bogiem. 277. PRZECZYTAJ uważnie przytoczone fragmenty powieści Lalka : scharakteryzuj sposób, w jaki Bolesław Prus kreśli obraz Warszawy drugiej połowy XIX wieku. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 8 z. 6 s. 41-45) 278. PRZECZYTAJ uważnie przytoczony fragment powieści Johanna Wolfganga Goethego : skomentuj postawę Wertera i wyrażane przez niego opinie na temat natury ludzkiej i mechanizmów rządzących światem. Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 4 z. 2 s. 34-38) 279. SCHARAKTERYZUJ nastrój wiersza Józefa Czechowicza pt. W pejzażu. Cogito 2005 nr 6 (dod. Egzamin maturalny z języka polskiego s. 6-8) 280. SCHARAKTERYZUJ uczucia, którymi jest targany Stanisław Wokulski, bohater Lalki Bolesława Prusa : w swojej charakterystyce uwzględnij czytane przez niego lektury. Cogito 2005 nr 8 (dod. Nowa Matura s. 18-21) 281. SŁAWOMIR Mrożek, Tango: Bunt czy antybunt? : omów postawę Artura: jaką motywacją kieruje się Artur, namawiając kuzynkę na ślub? Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXXI-XXXII) Tag bibliografia doprowadzi Cię do spisów bibliograficznych. Zobacz, jak napisać opis bibliograficzny Zobacz, jak napisać: bibliografię i konspekt prezentacji-maturalnej 282. SOFOKLES, Król Edyp: Na podstawie przytoczonego fragmentu tragedii oraz znajomości całego dzieła wyjaśnij, na czym polega ironia tragiczna w przypadku Edypa i jaką antyczną wiarę potwierdza dzieło? Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. II-III) 283. STANISŁAW Wyspiański, Wesele: Omów rolę rekwizytów występujących w bronowickiej chacie. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXIII-XXIV) 284. STEFAN Żeromski, Ludzie bezdomni: Na podstawie przedstawionego fragmentu oraz znajomości powieści ukaż dramatyzm decyzji Tomasza Judyma oraz motywy jego wyboru. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXVI) 285. STEFAN Żeromski, Przedwiośnie: Wizja szklanych domów i jej zderzenie z rzeczywistością : omów ten problem na podstawie podanego fragmentu i znajomości lektury. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXVI-XXVII) 286. TOPOS dumy i sławy poetyckiej – exegi monumentum : porównaj, jak został on zrealizowany w przedstawionych utworach Horacego i Adama Mickiewicza. Cogito 2005 nr 8 (dod. Nowa Matura s. 22-24) 287. WILLIAM Szekspir, Makbet: Prześledź uczucia i refleksje Makbeta na podstawie aktu V, sceny 5 : odwołując się do znajomości losów Makbeta, scharakteryzuj przemiany postaw bohatera. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. III-V) 288. WITOLD Gombrowicz, Ferdydurke: Jaką rolę pełni Forma w życiu człowieka i jak wpływa na nasze zachowanie? : odpowiedz, odwołując się do podanego fragmentu powieści Ferdydurke oraz kreacji głównego bohatera. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXVIII-XXIX) 289. WITOLD Gombrowicz, Ferdydurke: Lekcja polskiego według Witolda Gombrowicza – omów i zanalizuj podany fragment. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXVII-XXVIII) 290. WŁADYSŁAW Reymont, Chłopi: Omów znaczenie sceny śmierci Boryny : nawiąż do innych znaczących scen śmierci w literaturze. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXIV-XXV) 291. WŁADYSŁAW Stanisław Reymont, Chłopi: Na podstawie przeczytanego fragmentu i znajomości bohaterów omów motywy postępowania wiejskiej społeczności w stosunku do Jagny. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XXV) 292. WOKULSKI – romantyk czy pozytywista? : wykaż złożoność kreacji bohatera, odwołując się do podanego fragmentu Lalki. Cogito Nowa Matura 2005 nr 9 (dod. Kurs do Nowej Matury z. 7 s. 28-32) 293. ZAKOCHANA dziewczyna… : porównaj, jak przeżywają miłość bohaterki dwóch powieści : Przedwiośnia Stefana Żeromskiego i Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej. Cogito 2006 nr 4 s. 106-107 Konspekt realizacji. 294. ZASŁONA Iza: Analiza porównawcza Piosenki o porcelanie Czesława Miłosza i Jeżeli porcelana, to wyłącznie taka Stanisława Barańczaka. Cogito 2004 nr 19 s. 103-105 295. ZASŁONA Iza: Czego symbolem jest deszcz w obu przedstawionych wierszach i jak tworzy on nastrój w tych utworach?: dokonaj interpretacji porównawczej Deszczu jesiennego Leopolda Staffa i Deszczy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Cogito 2005 nr 5 (dod. Nowa Matura s. 16-18) 296. ZASŁONA Iza: Czym dla bohaterów Lalki Bolesława Prusa są miłość i małżeństwo? : zanalizuj podane fragmenty utworu, odwołując się do swojej wiedzy o wskazanych w nich postaciach. Cogito 2005 nr 1 s. 89-91 297. ZASŁONA Iza: Interpretacja Fatum Cypriana Kamila Norwida. Cogito 2004 nr 16 s. 100-102 298. ZASŁONA Iza: Interpretacja fragmentu poematu Do potomnego. Cogito 2004 nr 18 s. 100-102 299. ZASŁONA Iza: Interpretacja porównawcza Do młodych Adama Asnyka i Ody do młodości Adama Mickiewicza. Cogito 2004 nr 16 s. 103-105 300. ZASŁONA Iza: Interpretacja porównawcza fragmentów Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej i Rozbierania Justyny Czesława Miłosza. Cogito 2004 nr 18 s. 103-105 301. ZASŁONA Iza: Interpretacja porównawcza końcowej sceny Hamleta Williama Szekspira i Trenu Fortynbrasa Zbigniewa Herberta. Cogito 2004 nr 21 s. 103-105 Tag bibliografia doprowadzi Cię do spisów bibliograficznych. Zobacz, jak napisać opis bibliograficzny Zobacz, jak napisać: bibliografię i konspekt prezentacji-maturalnej 302. ZASŁONA Iza: Interpretacja porównawcza Ojczyzny chochołów Kazimierza Wierzyńskiego i fragmentu Wesela Stanisława Reymonta. Cogito 2004 nr 15 s. 103-105 303. ZASŁONA Iza: Interpretacja porównawcza Rozmowy mistrza Polikarpa ze śmiercią i Wywiadu Mirona Białoszewskiego. Cogito 2004 nr 17 s. 103-105 304. ZASŁONA Iza: Interpretacja wiersza Andrzeja Bursy pt. Modlitwa dziękczynna z wymówką. Cogito 2004 nr 19 s. 100-102 305. ZASŁONA Iza: Interpretacja wiersza Ostatni z mego pokolenia… Leopolda Staffa. Cogito 2004 nr 15 s. 100-102 306. ZASŁONA Iza: Interpretacja wiersza pt. Toast. Cogito 2004 nr 17 s. 100-102 307. ZASŁONA Iza: Interpretacja wiersza Stanisława Barańczaka Widokówka z tego świata. Cogito 2004 nr 21 s. 100-102 308. ZASŁONA Iza: Jak określa poeta rolę rozpaczy w życiu człowieka?: w czym według niego tkwi istota człowieczeństwa? : odpowiedz po lekturze wiersza. Cogito 2005 nr 4 (dod. Nowa Matura s. 13-15) 309. ZASŁONA Iza: Jak ukazana jest relacja: dzieci – Bóg w wierszu ks. Jana Twardowskiego? : jaka powinna być prawdziwa wiara? – interpretacja wiersza O maluchach. Cogito 2006 nr 3 s. 105-106 Konspekt realizacji. 310. ZASŁONA Iza: Jak ukazany został poeta w wierszu Rafała Wojaczka? : zinterpretuj wiersz pt. List do nieznanego poety. Cogito 2005 nr 3 (dod. Nowa Matura s. 13-15) 311. ZASŁONA Iza: Marność nad marnościami – zinterpretuj wiersz Tymoteusza Karpowicza, odwołując się do swoich wiadomości dotyczących Starego Testamentu. Cogito 2005 nr 5 (dod. Nowa Matura s. 13-15) 312. ZASŁONA Iza: Porównaj, na jakie emocje żony biblijnego patriarchy Lota położyły nacisk Beata Obertyńska i Wisława Szymborska, autorki wierszy o tym samym tytule. Cogito 2005 nr 3 (dod. Nowa Matura s. 16-18) 313. ZASŁONA Iza: Społeczeństwo polskie w krzywym zwierciadle : co i w jaki sposób krytykuje Ignacy Krasicki w Palinodii? : obraz Polaków wyłaniający się z podanych fragmentów utworu skonfrontuj z ich wizerunkiem zawartym w innych znanych Ci satyrach tego poety. Cogito 2005 nr 1 s. 86-88. 314. ZASŁONA Iza: Topos Ikara i Dedala – jak został zrealizowany w wierszu Zbigniewa Herberta? : odpowiedz po lekturze wiersza : scharakteryzuj także bohaterów utworu. Cogito 2005 nr 2 (dod. Nowa Matura s. 13-15) Zobacz, jak napisać: konspekt prezentacji-maturalnej Zobacz, jak napisać: bibliografię prezentacji-maturalnej 315. ZASŁONA Iza: W obliczu śmierci – porównaj dwie wizje umierania, ukazane przez poetę średniowiecznego i dwudziestowiecznego. Cogito 2005 nr 2 (dod. Nowa Matura s. 16-18) 316. ZASŁONA Iza: Życie jako dar i jako wartość – porównaj, jak zostały one ukazane w wierszach dwóch współczesnych poetów. Cogito 2005 nr 4 (dod. Nowa Matura s. 16-18) 317. ZINTERPRETUJ fragment opisu tańca, zwracając szczególną uwagę na emocje i uczucia bohaterów, które on wyraża. Cogito 2005 nr 7 (dod. Egzamin maturalny z języka polskiego s. 6-8) Dotyczy Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. 318. ZINTERPRETUJ wiersz Cypriana Kamila Norwida jako refleksję poety nad własną twórczością (Klaskaniem mając obrzękłe prawice…). Cogito Nowa Matura 2005 (dod. Kurs do Nowej Matury nr 8 s. 36-40) 319. ZINTERPRETUJ wiersz Krzysztofa Kamila Baczyńskiego pt. Spojrzenie. Cogito 2005 nr 18 (dod. Arkusz przeznaczony do ćwiczeń s. 4-6) Konspekt realizacji. 320. ZYGMUNT Krasiński, Nie-Boska komedia: Obraz rewolucji w Nie-Boskiej komedii : zinterpretuj scenę finałową. Cogito 2005 nr 9 (dod. Tematy maturalne s. XI-XII) matura polski darmowy kurs maturalny 2016 Kategorie: Aktualności maturalne, Matura język polski - darmowy kurs maturalny! Tagi: język polski kurs maturalny, kurs maturalny, kurs maturalny język polski, kurs maturalny online, kursy do matury, kursy do matury online, kursy maturalne Na początek kilka pytań kontrolnych. Powtórzmy, co już wiemy o rozprawce. Pytania kontrolne: 1. Jak zbudowany jest temat rozprawki? 2. Co to jest teza? 3. Gdzie szukamy argumentów potwierdzających tezę? 4. Jaką kompozycję ma rozprawka? WSTĘP DO LEKCJI Przechodzimy teraz do ważnego ćwiczenia. Napiszemy rozprawkę! :) Treść zadania Miłość to uczucie twórcze czy niszczące? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do załączonego fragmentu „Lalki”, całego utworu Bolesława Prusa oraz innego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć 250 słów. – Przyjemnej podróży!…- odparł, kłaniając się. W oknie stanęła panna Izabela. Nadkonduktor świsnął, odpowiedziano mu z lokomotywy. – Farewell, miss, Iza, Farewell!… – zawołał Wokulski. Pociąg ruszył. Panna Izabela rzuciła się na ławkę naprzeciw ojca; Starski odszedł w drugi kąt saloniku.[…] „Zgubili moją blaszkę, szukając medalionu!… – myślał Wokulski. Ja jestem sentymentalny i nudny… Właściwie nie spotkała mnie żadna niespodzianka; wszystko można było z góry przewidzieć, jak nawet wszystko to wiedziałem… Jakie ona ze mną płaskie rozmowy prowadziła!… Co ją zajmowało?…Bale, rauty, koncerta, stroje… Co ona kochała?…Siebie. Zdawało jej się, że cały świat jest dla niej, a ona po to, ażeby się bawić. Kokietowała… ależ tak, najbezwstydniej kokietowała wszystkich mężczyzn; ze wszystkimi kobietami walczyła o piękność, hołdy i toalety… Co robiła?… Nic. Przyozdabiała salony. Jedyną rzeczą, za pomocą której mogła sobie zdobyć byt materialny, była jej miłość, fałszywy towar! A ten Starski… Cóż Starski? Taki pasożyt jak ona… Był zaledwie epizodem w jej życiu, o niego przecież nie mogę mieć pretensji: znalazł swój swoją. Ani do niej… […] „Niegdyś wierzyłem, że są tu na ziemi, Białe anioły z skrzydłami jasnemi…” Piękne anioły!…jasne skrzydła!… Pani Molinari, pan Starski i Bóg wie, ilu ich jeszcze… Oto skutki znajomości kobiet z poezji! […] – Ach gdyby już słońce weszło! – szepnął Wokulski. – Wracam do Warszawy… zabiorę się do jakiejkolwiek roboty i skończę z tymi głupstwami, które mi rozstrajają nerwy… Chce Starskiego? niech ma Starskiego! Przegrałem dla niej? Dobrze!… Za to wygrałem na innych rzeczach… Wszystkiego nie można posiadać… Od kilku chwil czuł na wąsach jakąś gęstą wilgoć. „Krew?” – pomyślał. Otarł usta i przy świetle zapałki zobaczył na chustce pianę. „Wściekam się czy co, u diabła?…” Wtem z daleka zobaczył dwa światła, powoli zbliżające się w jego stronę; za nimi majaczyła ciemna masa, za którą ciągnął się gęsty snop iskier. – Pociąg?… – rzekła do siebie, i przewidziało mu się, że jest to ten sam pociąg, którym jedzie panna Izabela. Znowu zobaczył salonik oświetlony latarnią przysłoniętą niebieskim kamlotem, a w kącie dostrzegł pannę Izabelę w objęciach Starskiego… – Tak kocham… tak kocham… – szepnął – I nie mogę zapomnieć!… W tej chwili opanowało go cierpienie, na które w ludzkim języku już nie ma nazwiska. Dręczyła go zmęczona myśl, zbolałe uczucie, zdruzgotana wola, cale istnienie… I nagle uczuł już nie pragnienie, ale głód i żądzę śmierci. Przejdźmy teraz do pracy. Najpierw powinieneś zinterpretować podany fragment. Najlepiej, jak zrobisz to, zanim zaczniesz jeszcze pisać – pomysły zapisuj w brudnopisie arkusza albo na marginesie tekstu. Kierunek interpretacji wyznacza postawiony w temacie problem. Fragment przypomina, że główny bohater „Lalki” (Stanisław Wokulski), źle ulokował swoje uczucia. Jego wybranka (Izabela Łęcka) prowadziła z nim grę. Tekst mówi o wielkim rozczarowaniu i klęsce bohatera. Wokulski dochodzi do świadomości, że przegrał swoje życie. To przykład niszczącej siły miłości. OPIS PRZYKŁAD TREŚCI Budowanie wstępu to kilka zdań na temat problemu – miłości powinien zawierać tezę, czyli przedstawiamy nasze stanowisko Miłość jest sensem ludzkiego życia. Jest wielką wartością, kojarzy się z tym, co najpiękniejsze i najlepsze. Bohaterowie literatury doświadczali wielokrotnie tego uczucia, najczęściej cierpiąc z miłości. Moim zdaniem, źle ulokowane uczucie może zniszczyć. Miłość jest uczuciem inspirującym, twórczym, ale niejednokrotnie zakochani bohaterowie doświadczali klęski. Rozwiniecie Odwołanie się do fragmentu tekstu określamy bohaterów i przytoczoną sytuację nie streszczamy dokonujemy interpretacji pod kątem problemu Stanisław Wokulski jest główną postacią w „Lalce” Bolesława Prusa. W powieści tej poznajemy jego dzieje, w które wpisana jest miłość do arystokratki, Izabeli Łęckiej. Przytoczony fragment przywołuje sytuację, kiedy Wokulski wysiada z pociągu, zdruzgotamy tym, co mimowolnie usłyszał – toczącą się po angielsku rozmowę Izabeli i Starskiego. Dociera do niego, że jego ukochana jest próżna, rozkapryszona, Wokulski doświadcza poniżenia. Pod wpływem emocji oskarża Izabelę o kokieterię i zakłamanie. Stanisław rozpacza, bo nadal jest zakochany, o czym świadczą słowa: „Tak kocham… tak kocham… […] I nie mogę zapomnieć!…” Jego myśli się rwą, nie zachowuje się logicznie. Traktował arystokratkę jak anioła – byt czysty i niezwykły, wyidealizował ją. Dochodzi do niego to, że oszukiwał się – ona nigdy by nie pokochała kupca i człowieka z niższej sfery. Myśli o śmierci, o tym, by przestać istnieć. To uczucie doprowadziło go do klęski. Odwołanie się do całości lektury wybieramy inny przykład, wykazując się znajomością lektury formułujemy kilka zdań cały czas mamy na uwadze tezę, którą uzasadniamy Źle ulokowane uczucie do Izabeli zniszczyło Wokulskiego, nie tylko emocjonalnie. Bohater zdobył wielki majątek – zrobił to dla niej. Jego celem było zbliżenie się do arystokracji, której przedstawicielką była piękna Izabela. Miłość dodawała Wokulskiemu skrzydeł. Można jednak zauważyć, że dla Łęckiej ten majątek również trwonił, wykupując chociażby długi jej ojca. Z powodu Izabeli nie rozwinął także swojej kariery naukowej i wielkiego potencjału, jaki w nim drzemał. Wokulski – człowiek niezwykły, wykształcony, zdeterminowany w dążeniu do celu – doświadczył klęski, przeżył wiele upokorzeń, próbował popełnić samobójstwo. Odwołanie się do innego tekstu kultury wybieramy zgodny z problemem przykład przykład powinien pochodzić z innej lektury lub tekstu kultury (film, obraz) omawiając przykład, piszemy klika zdań przykład nie może być streszczeniem lektury Przykłady wielkiej siły miłości odnajdziemy w utworach doby romantyzmu. Stanisław Wokulski ma wiele cech bohaterów tej epoki. Miłość romantyczna jest piękna, poruszająca, pozwala w niezwykły sposób patrzeć na świat. Jest to uczucie niespełnione, co w konsekwencji prowadzi do klęski bohatera. Doświadczył tego Werter, bohater Johanna Wolfganga Goethego, zakochany w Lottcie. Werter popełnia samobójstwo – nie może żyć ze świadomością, że nie będzie mógł być z ukochaną, doświadcza bólu istnienia, który go niszczy. Lotta jest przeznaczona innemu, dla Wertera oznacza to, że miłość ta się nie spełni, a bez miłości nie można żyć. Zakończenie ważne jest, by ostatecznie rozstrzygnąć omawiany problem należy wyraźnie powtórzyć swoje stanowisko zakończenie powinno zawierać wnioski – uogólnienia dotyczące omawianych tekstów można podzielić się refleksją na dany temat Nawiązując do wyżej wymienionych przykładów stwierdzam, że źle ulokowane uczucie prowadzi do klęski bohatera. Widać to wyraźnie na przykładzie losów Stanisława Wokulskiego. Wokulski, podobnie jak Werter, wyidealizował ukochaną, przypisał jej cechy, których nie posiadała. Bohaterowie doświadczyli wielkiej, fascynacji, charakteryzowali się nadmierną uczuciowością i wielką wrażliwością. Wydaje się, że nawet w miłości powinno się racjonalnie oceniać sytuację, by nie doznać niepowodzenia i nie zniszczyć sobie życia. Miłość nie jest jednak uczuciem, które można podporządkować logice i chłodnym kalkulacjom. Jest ryzykiem wpisanym w naszą egzystencję. W ten sposób nawiązaliśmy do kolejnej lektury z gwiazdką i przećwiczyliśmy pisanie rozprawki. Chyba nie było tak źle? :) W kolejnej lekcji zaproponuję Ci podobne ćwiczenie – powinieneś dobrze utrwalić schemat rozprawki. Będziemy pracować na przykładzie dramatu – „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. Rola lektur w życiu bohatera literackiego. Omów na wybranych przykładach... Książka może mieć bardzo ważne znaczenie w życiu człowieka - być dla niego przewodniczką wsparciem w trudnych chwilach radą w momentach niepewności. To jakie książki czytamy ma wpływ na nasze poglądy postawę życiową wiedzę. Mario Vargas Llosa sam stwierdził: „Gdyby nie dobre... Więcej » Więcej » Poeta w obliczu śmierci. Na podstawie wierszy Wisławy Szymborskiej... Stanisław Wyspiański w wierszu o incipicie „Niech nikt nad grobem mi nie płacze...” redaguje poetycki testament. Jego zdaniem jedyną osobą która powinna stanąć nad jego grobem w dniu pogrzebu jest żona która naprawdę żywi do niego szczere uczucie. Dla nikogo poza... Więcej » Więcej » Wyprawa do kresu pewnej moralności...”. W jaki sposób pisarze poeci... Termin ludobójstwo (ang. genocide) stworzył polski prawnik żydowskiego pochodzenia Rafał Lemkin by opisać hitlerowskie rządy w Europie w czasie II wojny światowej. Jednak ta klasyfikacja okazała się przydatna w opisie innych wydarzeń najnowszej historii – do tego stopnia że o... Więcej » Więcej » Motyw sieroty żebraka i sługi w literaturze polskiej. Omów jakie funkcje... Twórcy literaccy często sięgają po motywy które kojarzone są z biedą trudną sytuacją życiową licznymi przymusami i wyzwaniami. Prezentacja tego typu postaw może służyć różnorakim celom. Poruszanie niełatwych tematów jest gwarancją zainteresowania czytelnika... Więcej » Więcej » Człowiek w sytuacji zagrożenia w świetle wybranych utworów literackich.... W trakcie uroczystego wręczenia doktoratu honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Ryszardowi Kapuścińskiemu wybitny reportażysta wygłosił wykład podczas którego padły następujące słowa: Kiedy zastanawiam się nad swoimi długo już trwającymi podróżami po świecie czasem... Więcej » Więcej » Scharakteryzuj motyw rozstania i omów jego znaczenie w wybranych utworach... Rozstanie to temat który jest chętnie podejmowany przez artystów. Kojarzące się z nim emocje choć zazwyczaj negatywne są niezwykle silne. Rozstanie to ból rozstanie to tęsknota rozstanie to także idealizacja tego co zostało pozostawione. Motyw rozstania bywa ujmowany w... Więcej » Więcej » Człowiek XX wieku w sytuacjach ekstremalnych. Omów problem odwołując... Druga wojna światowa (1939 – 1945) była jednym z największych kataklizmów w historii ludzkości. Obraz jej okrucieństw i wypaczeń przekazują nie tylko kroniki historyczne ale także dzieła literackie które stanowią ponadto refleksję nad stanem człowieczeństwa. W ekstremalnych... Więcej » Więcej » Dziecko jako bohater literacki i temat malarski. Prezentacja maturalna.... Motyw dziecka jest motywem który chętnie wykorzystuje się zarówno w sztuce jak i w literaturze. Symbolika dziecka i jego postać pojawia się w wielu różnorodnych kontekstach. Dziecko może być przedstawione jako szczęśliwy mały człowiek jako osoba która od najmłodszych... Więcej » Więcej » Fraszka czy klejnot drogi – człowieka Renesansu refleksja o cnocie.... Cnota jest tym co szczególnie upodobali sobie stoiccy myśliciele w starożytności. Może stanowić ona cel i sens istnienia lub dawać poczucie życia w zgodzie z własnymi wartościami. Natomiast renesans to okres rozwoju humanizmu również w literaturze. Dzieje się tak za sprawą... Więcej » Więcej » Ewa Kalbarczyk Potrzeba zdania matury z dobrymi, bardzo dobrymi czy wyśmienitymi wynikami powinna wynikać z naszych chęci i przekonania. Niezbędne jest także właściwe przygotowanie. Po pierwsze – motywacja Przygotowując się do matury, nie tylko z języka polskiego, warto wzbudzić w sobie wewnętrzną motywację. Warto sporządzić katalog korzyści związanych z sukcesem maturalnym i określić pożądany wynik, który będzie nas satysfakcjonował. Powinien być on ambitny, ale osiągalny. Odwołajmy się właśnie do ambicji, przecież każdy z nas lubi osiągać swoje cele i odnosić sukcesy. Nie bez znaczenia jest gratyfikacja psychologiczna – zadowolenie i poczucie spełnienia po udanym egzaminie. Dodatkowo pamiętajmy, że bez względu na to, jaki zawód w przyszłości będziemy wykonywać, zawsze będziemy czytać książki, chodzić do teatru i kina – jednym słowem: uczestniczyć w kulturze. Wykształcenie polonistyczne, i szerzej humanistyczne, pozwoli nam zrozumieć teksty kultury a także lepiej rozumieć innych ludzi i świat. I ostatecznie kultura języka, umiejętność formułowania swoich myśli, argumentów, zarówno w dyskusji, jak i wypowiedziach pisemnych, będą nam potrzebne całe życie. Po drugie – odpowiedzialność Warto uświadomić sobie, że egzamin maturalny to nasza sprawa, nasz cel i nasza odpowiedzialność, a nie problem. Nasi bliscy i przyjaciele na pewno będą nas wspierać, ale mają oni inne, własne obowiązki, dlatego tak ważna jest nasza dojrzałość. Nota bene matura jest przecież egzaminem z dojrzałości. Często w swojej pracy zawodowej obserwuję rodziców zadręczających się maturą swoich dzieci, ponieważ czują oni, że ich pociechy są niewystarczająco odpowiedzialne, za mało pracują czy nie przykładają zbyt wielkiej wagi do tego egzaminu. Choć miłość rodzicielska uzasadnia wszystko, to opisana sytuacja jest jednak kuriozalna. Zamiast niepokoić rodziców, należałoby wykorzystać wszystko, co oferuje szkoła, by przygotować się do egzaminu. Pamiętajmy, że jako uczniowie i nauczyciele działamy wspólnie w jednym celu, nie walczymy ze sobą. Wszystkim nam zależy, byście satysfakcjonująco zdali maturę. Nikt jednak nie może się starać bardziej niż Wy, nie może starać się za Was. Po trzecie – plan działań Jeśli nie zaplanujecie swojej pracy do egzaminu, będzie on Was przerażał i możecie nigdy nie rozpocząć przygotowań przestraszeni ogromem materiału. W rzeczywistości materiał ten nie jest ani tak ogromny, ani przerażający, o czym przekonacie się, zdając egzaminy na studiach. Na liście lektur obowiązkowych (z gwiazdką) znajduje się pięć pozycji książkowych (III cz. Dziadów i Pan Tadeusz Adama Mickiewicza, Lalka Bolesława Prusa, Wesele Stanisława Wyspiańskiego i Ferdydurke Witolda Gombrowicza) a suma wszystkich omówionych w liceum lektur to kilkanaście pozycji (minimum dwanaście). Od egzaminu dzieli nas właśnie kilkanaście tygodni, więc najprościej zaplanować powtórzenie jednej lektury tygodniowo. W kalendarzu zaplanujcie sobie czas na powtórzenia z języka polskiego, np. dwie-trzy godziny dwa razy w tygodniu. Trzymajcie się planu, który powinien uwzględniać nie tylko godziny pracy, ale także godziny wypoczynku i aktywności fizycznej. Jeśli będziecie zmęczeni, nie zapamiętacie niczego. Po czwarte – źródła Podstawowym źródłem wiedzy o egzaminie maturalnym jest strona Centralnej Komisji Egzaminacyjnej ( Znajdziecie tam informacje o konstrukcji egzaminu, wymaganiach egzaminacyjnych, kryteriach oceniania oraz arkusze egzaminacyjne z poprzednich lat. Najważniejsze są Informatory maturalne stworzone dla każdego przedmiotu. W informatorze z języka polskiego zamieszczono na przykład wzorcowe formy wypowiedzi maturalnych, które mogą być dla Was inspiracją. Z kolei jeśli poszukujecie źródeł do powtórek, cenne będą własne notatki z lekcji i podręczniki. Jeśli nie dysponujecie tymi źródłami, można skorzystać z zasobów Internetu, mając na uwadze, że nie wszystkie strony są wiarygodne. Jako doświadczony nauczyciel mogę polecić oraz Można także skorzystać z Youtube, na którym doświadczeni nauczyciele poloniści zamieszczają własne materiały powtórkowe. Po piąte, ale najważniejsze – znajomość lektur Powtarzanie można rozpocząć od lektur obowiązkowych, a więc najważniejszych lub zgodnie z porządkiem chronologicznym. Powtarzając informacje o lekturze, warto sporządzić mapę myśli, która uwzględni czas i miejsce wydarzeń, narrację, przedstawienie bohaterów oraz relacje między nimi, ważne pojęcia, itp. Nie zapominajcie o powiązaniu tekstu z epoką, w której powstał. Nie poprzestańcie na powtórzeniu treści, jest to punkt wyjścia, absolutne abecadło, lecz pisząc wypracowanie maturalne, musicie przede wszystkim wykazać się rozumieniem tekstu, czyli jego interpretacją. Interpretując tekst odpowiadamy na pytania o motywy, przyczyny i skutki, funkcję i znaczenie. Pamiętajcie, że temat maturalny jest ogólny i nigdy nie dotyczy jednego utworu, więc starajcie się myśleć problemowo, widzieć wspólne dla wielu tekstów tematy, motywy i problemy. Po szóste – teksty kultury Teksty kultury, do których odsyła Was temat rozprawki, to nie tylko lektury szkolne. Mile widziane są książki, które przeczytaliście we własnym zakresie, dowodzi to Waszego oczytania i erudycji. Wiem, że często jesteście fanami jednego autora, np. Tolkiena czy Sapkowskiego, i swoistymi specjalistami jego twórczości. Warto wykorzystać ten potencjał. Ponadto teksty kultury to także filmy, spektakle teatralne, obrazy, plakaty, piosenki. W trakcie nauki szkolnej poznaliście wiele tekstów kultury, macie też na pewno wśród nich swoje ulubione lub te, które ze szczególnych powodów zapadły Wam w pamięć. Nie zapomnijcie o tym, pisząc maturę. Jednak na egzaminie maturalnym należy odwoływać się do kultury wysokiej, elitarnej, dlatego nie wszystko można przywołać. Sami musicie zdecydować, czy dany film lub książka przedstawiają pewną wartość. Pomocne mogą okazać się np. nagrody filmowe lub literackie, które otrzymał. Uczniowie często pytają mnie, czy można powoływać się na lektury z gimnazjum lub nawet ze szkoły podstawowej. Zawsze odpowiadam wówczas, że wszystko zależy od poziomu interpretacji tekstu. Po siódme – konteksty Czym są konteksty? To po prostu funkcjonalne (dotyczące tematu) odwołania pomagające napisać pracę. W zależności od specyfiki wypracowania możemy przywołać konteksty historyczne, biograficzne, filozoficzne, historycznoliterackie i inne. Kontekstem będzie też np. wyjaśnienie pojęcia, które jest istotne dla omawianego zagadnienia. Dlaczego konteksty są niezbędne? Bez nich nie zdobędziemy 18 punktów w kategorii B, a uzasadnienie stanowiska nie będzie pogłębione. Jeśli macie problem z takimi odwołaniami, warto w pierwszym akapicie po wstępie przypomnieć historię biblijną lub mitologiczną związaną z tematem. Biblia i mitologia to źródła naszej kultury i literatury. Każdy temat, który pojawi się na maturze, był już obecny w tych źródłach. Pamiętajcie, by interpretować te historie, wydobywać ich sensy uniwersalne, a nie streszczać je. Po ósme – test Za test możemy zdobyć dwadzieścia punktów. Warto o nie powalczyć. W teście maturalnym CR (czytanie ze zrozumieniem) znajdziemy dwa krótkie teksty. Nie są to teksty literackie, lecz popularnonaukowe, teoretycznoliterackie lub publicystyczne. Często dotyczą one zagadnień językowych lub historycznoliterackich. Każdy z tekstów przeczytajcie minimum 2 razy. Do tekstów dołączonych jest kilkanaście pytań, najczęściej otwartych. Dotyczą one nie tylko treści artykułów, ale także pojęć w nich się pojawiających, ich kompozycji i zagadnień z nauki o języku i gramatyki opisowej (najczęściej funkcji językowych, frazeologii i słowotwórstwa). Warto zatem powtórzyć te informacje. W teście na pewno znajdziecie też polecenie streszczenia jednego z tekstów. Jest ono bardzo ważne, bo punktowane aż trzema punktami. W streszczeniu należy przede wszystkim określić temat oraz tak zwany remat (czyli to, co na ten temat w tekście powiedziano). Ponadto streszczając, pamiętajmy o spójności, ogólności i zachowaniu dystansu (nie piszmy, jakby to był nasz tekst). Streszczenie powinno też dotyczyć całego tekstu oraz nie powinno przypominać planu (nie piszmy, czego dotyczyły kolejne akapity). Pisząc streszczenie, kierujmy się pytaniami do tekstu i naszymi odpowiedziami na nie. Na pewno zapytano nas bowiem wcześniej o kwestie najważniejsze. Polecenie poprzedzające test informuje nas, że wszystkie pytania dotyczą tekstu oraz że powinniśmy na nie odpowiadać własnym słowami, chyba że w zadaniu polecono inaczej. Nie lekceważmy tego. W każdym teście CKE pojawia się też pytanie sprawdzające znajomość wybranej lektury obowiązkowej. Często wymaga się, byście ją rozpoznali na podstawie cytatu (!). Po dziewiąte – rozprawka Rozprawka argumentacyjna Ten temat wybieracie najczęściej. W roku 2021 będziecie mieli dwa tego typu tematy do wyboru: jeden z lektur obowiązkowych, drugi z nieobowiązkowych, to znaczy omawianych w szkole lub Wam nieznanych. Tej formy wypowiedzi, jaką jest rozprawka, uczyliście się w gimnazjum. Pamiętajcie tylko, że więcej wymaga się od licealisty. Chodzi tutaj zarówno o poziom refleksji i interpretację tekstów, jak i o język i kompozycję. Starajcie się wyzwolić ze schematów, które Wam wpajano na poprzednim etapie edukacyjnym. Interpretujcie teksty, a nie streszczajcie. Nie lekceważcie fragmentu dołączonego do tematu, lecz wnikliwie go zinterpretujcie pod kątem tematu, posługując się cytatami. Każdy akapit pracy warto zakończyć zdaniem, które będzie odpowiedzią na pytanie zawarte w temacie. Rozprawka interpretacyjna, czyli interpretacja tekstu poetyckiego Interpretacja wiersza jest tematem rzadziej wybieranym przez maturzystów. Jest to zrozumiałe, na maturze bowiem pojawiają się najczęściej utwory poetyckie nie omawiane w szkole, wymagające samodzielnej analizy. Jest to o tyle trudne, że interpretacja wiersza nie jest i nigdy nie będzie jego streszczeniem czy parafrazą. Dlatego przestrzegam uczniów, którzy temat ten wybierają niejako z rozpaczy. Zgodnie z poleceniem zawartym w temacie rozprawki interpretacyjnej, należy wyjść od postawienia tezy interpretacyjnej, by w dalszej części pracy uzasadnić ją na podstawie wiersza. Mimo, że utwory poetyckie są wieloznaczne, to postawienie niewłaściwej tezy przekreśla całą pracę. Poza tym musimy rzeczywiście sformułować tezę interpretacyjną, czyli np. w przypadku ballady Adama Mickiewicza Romantyczność tezą nie będzie stwierdzenie, iż ballada ta opisuje spotkanie Karusi z duchem jej zmarłego kochanka, lecz np. iż jest to utwór ilustrujący spór romantyków z przedstawicielami oświecenia lub tekst ukazujący koncepcję miłości romantycznej. Jeśli rozumiemy tę różnicę oraz jeśli zazwyczaj dobrze radziliśmy sobie z interpretacją tekstów poetyckich, możemy podjąć się tego zadania. Po dziesiąte – kryteria oceniania Na tym etapie powinniście już dokładnie wiedzieć, jak są oceniane Wasze matury. Szczegółowe kryteria oceniania oraz ich objaśnienie znajdziecie oczywiście w Informatorze maturalnym z języka polskiego na stronie CKE. Tutaj chcę tylko zwrócić uwagę na kilka priorytetowych kwestii. Test maturalny jest oceniany według klucza odpowiedzi. Uwzględniane są odpowiedzi z klucza bądź synonimiczne do nich. Suma punktów za test wynosi dwadzieścia. Natomiast rozprawki mają szczegółowe kryteria od A do H. Maksimum punktów za rozprawkę wynosi pięćdziesiąt, z czego dwadzieścia osiem (kryteria A, B i C) dotyczą tego, co napisaliśmy (poziom merytoryczny wypowiedzi), zaś dwadzieścia dwa punkty dotyczą tego, jak zostało to ujęte (kompozycja, spójność, styl, język i zapis). Dlatego należy bardzo dbać o poprawny, logiczny, komunikatywny a także piękny język pracy. W tym celu należy przeczytać pracę po jej napisaniu i wprowadzić poprawki. Korzystajcie też ze słowników dostępnych na egzaminie. Są to Słownik Ortograficzny i Słownik Poprawnej Polszczyzny. Często uczniowie sądzą, że jedynymi błędami, jakie mogą popełnić i jakie są najważniejsze, są błędy ortograficzne i interpunkcyjne. Nic bardziej mylnego. Kryterium H, które dotyczy tych błędów, to zaledwie cztery punkty. Równie ważne są: składnia pracy, frazeologia, którą się posługujecie, Wasz styl, słownictwo i inne. Dbajcie też o poprawność rzeczową. Każdy najdrobniejszy błąd rzeczowy kosztuje dwa punkty, a błąd kardynalny – niezdany egzamin. Właśnie – czym jest błąd kardynalny? To poważny błąd dowodzący Waszej nieznajomości lektury, zwłaszcza lektury obowiązkowej. Do najważniejszych kwestii należy też długość pracy – nie może ona być krótsza ani o jedno słowo niż wskazane w temacie 250 wyrazów. Bardzo poważnie należy też potraktować kryterium A – stanowisko wobec tematu (tezę). Musi być ono wyraźnie sformułowane, zróbcie to najlepiej we wstępie. Teza nie może być dosłownym powtórzeniem sformułowania z tematu, nie musi być też prostym rozstrzygnięciem, jeśli temat zawiera pewne sugestie. Powinna być przemyślana i potwierdzona argumentami oraz przykładami z tekstów kultury. I ostatnia ważna sprawa – punkty w poszczególnych kryteriach są przyznawane w pewnych odstępach, więc jeśli tracicie je, to od razu kilka, a nie jeden. Na przykład w kategorii B (uzasadnienie stanowiska, czyli argumentacja) różnica pomiędzy uzasadnieniem trafnym i szerokim, a trafnym, szerokim i pogłębionym (z kontekstami) wynosi aż sześć punktów (12 -18). I najważniejsze… ćwicz, ćwicz, ćwicz testy i wypracowania Powodzenia. Ewa Kalbarczyk – dyplomowana nauczycielka języka polskiego w Międzynarodowym Liceum Ogólnokształcącym Paderewski w Lublinie, egzaminatorka maturalna, liderka zespołu przedmiotowego polonistów. Jej uczniowie na egzaminie maturalnym osiągają bardzo wysokie wyniki (w roku 2020 czwarte miejsce w Lublinie w wyniku procentowym i pierwsze miejsce w EWD za lata 2017-2019). Artykuły, które mogą Cię zainteresować: Czy pisanie rozprawek jest trudne? Tak. Pisanie w ogóle jest trudne, bo może i posługujemy się językiem polskim na co dzień, ale posługiwanie się nim w wersji pisanej to już zupełnie inna bajka… Najczęstsze błędy piszących Każdy z nas boryka się ze swoimi własnymi ograniczeniami, ale spokojnie mogę wymienić najczęstsze błędy piszących rozprawki, są to: Lanie wody Ja naprawdę nie wiem, skąd wzięło się powszechne przekonanie, że kto umie „lać wodę”, jest świetny z polskiego. „Lanie wody” to oszustwo i jak to z każdym oszustwem bywa – musisz być naprawdę dobry w swoim fachu, aby to oszustwo przeszło. Bycie dobrym z języka polskiego oznacza znajomość tekstów literackich, umiejętność analizy i interpretacji oraz wyciągania trafnych wniosków w powyższych. „Lanie wody” to pisanie o niczym. Serio. Ja to potrafię, napiszę kilka stron o byle czym, ale jaki jest sens takiego działania? Podczas czytania Twojej pracy maturalnej egzaminator będzie sprawdzał, czy umiesz w lektury – nie ma się co oszukiwać, że o coś innego chodzi w tym egzaminie. Można napisać wiele okrągłych zdań o Lalce, ale jeśli nie odniesiesz się do jej treści, to taki akapit będzie niefunkcjonalny i w efekcie nie dostaniesz za niego punktów. Przykład „lania wody”: Lalka to dzieło wielkie, już w epoce, w której powstało, cieszyło się ogromną popularnością, a jej twórca niemałą sławą. Tak jest zresztą do dziś – Lalka pozostaje w kanonie dzieł literackich i to tych najważniejszych dla każdego Polaka, choć mogę stwierdzić z całą pewnością, że i osoby spoza naszego kraju, gdyby przeczytały tę lekturę, bardzo by wzbogaciły swoje wnętrze. Jak widzicie, żadnych KONKRETNYCH informacji o Lalce tu nie znajdziecie. Egzaminator też ich nie znajdzie 😉 Pisanie bez przygotowania notatki Jak mantrę zawsze wszystkim moim uczniom powtarzam: róbcie notatki! Piszcie po arkuszu maturalnym. Możecie to robić – uważam, ze wręcz powinniście! Jeśli zrobisz porządną notatkę, to i pisanie wypracowania pójdzie Ci szybciej, bo nie będziesz musiał_ła zastanawiać się z każdym akapitem, z każdym zdaniem – co ja mam teraz napisać? Oto przykład, jak mogłaby wyglądać Twoja notatka sporządzona na arkuszu (egzamin maturalny z 2021 roku) – Ta uwaga dotycząca pisania po arkuszy odnosi się w takiej samej mierze do wypracowania oraz części czytania ze zrozumieniem – na załączonych tekstach zawsze możesz robić notatki, zakreślać, zaznaczać itp. Ja oczywiście wiem, że podczas majowego egzaminu Ty kolorów używać nie możesz, chciałam Ci jednak pokazać, co odnosi się ściśle do tematu (kolor czerwony), którego najważniejszym słowem jest właśnie “ambicja”, a co mogłoby być refleksją po przeczytaniu danego fragmentu (kolor niebieski). Zwróć uwagę, że jeśli taką notatkę sobie przygotujesz, to naprawdę łatwiej będzie Ci później pisać wypracowanie. Streszczanie tekstów Przykład (podanie autora i tytułu dzieła) nie jest argumentem– podobnie jak nie jest nim streszczanie tekstów kultury. W zadaniu maturalnym nie chodzi o to, aby opowiadać, o czym jest dany film czy dana książka. Twoim zadaniem jest przywołanie takiego tekstu kultury, który pomoże Ci uargumentować tezę – może bohater będzie miał podobne doświadczenia, co bohater załączonego fragmentu leżącego przed Tobą? Może zakończenie tego dzieła ma podobną wymowę? itp. Najpierw Ty musisz znać powód, dla którego przywołujesz dany tekst kultury, by jasno i klarownie wyłożyć swojemu czytelnikowi (jeszcze raz: egzaminatorowi), dlaczego powołałeś_aś się na ten a nie inny tekst kultury. Pamiętaj, aby skupić się jedynie na wątkach pomocnych w udowodnieniu tezy a nie streszczać całą fabułę dzieła 🙂 Osobisty ton wypowiedzi W pisaniu rozprawki maturalnej przeszkadzają dwie sprawy: szkoła podstawowa temat Co mam na myśli? Już wyjaśniam. Szkoła podstawowa uczy nas wyrażania indywidualnej opinii i odwoływania się do doświadczeń z tzw. życia. Takie działania edukacyjne są słuszne i właściwe, gdy zaczynamy przygodę z pisaniem wypracowań: wyrażanie opinii czy odwoływanie się do osobistych doświadczeń znacznie ułatwia to zadanie, kto bowiem nie lubić mówić o sobie? 🙂 Także temat wypracowania maturalnego jest nieco zdradliwy… Czy ambicja ułatwia człowiekowi osiągnięcie zamierzonego celu? – tak zadane pytanie wręcz zachęca do odpowiedzi zgodnej z własnymi doświadczeniami i preferencjami. Tymczasem w rozprawce maturalnej wcale nie chodzi o udowadnianie czy przedstawianie osobistej opinii. Od zdających oczekuje się analizy danego zagadnienia (np. tego o ambicji właśnie) na podstawie załączonego fragmentu tekstu, całości lektury (jeśli jest z gwiazdką) i innego tekstu kultury. Może więc powiedzieć, że maturzyści nie piszą „o życiu”, na pewno nie powinni pisać o sobie, za to powinni bazować WYŁĄCZNIE na tekstach kultury i na pytanie z tematu odpowiadać JEDYNIE na podstawie przywołanych dzieł. Koniec i bomba. Kto czytał ten trąba Tym zakończeniem Ferdydurke na dziś się pożegnam. Mam nadzieję, że nieco rozjaśniłam Wam sprawę pisania rozprawek 🙂 A może macie jakieś pytania? Piszcie je w komentarzach śmiało tutaj i/lub na fanpage’u Tortury do Matury. Zachęcam też do nabycia tego poradnika (TUTAJ):

ferdydurke wypracowanie maturalne na podstawie fragmentu