Należy też sprawdzić czy po kleszczu nic nie zostało. Jeśli tak - radziłabym udać się do weterynarza. Odradzam smarowania czymkolwiek (np. wazeliną, kremem, masłem, oliwką) wgryzionego w skórę kleszcza, ponieważ po takim zabiegu kleszcz wymiotuje i uwalnia większą ilość skażonej wydzieliny do ciała żywiciela. Zabezpieczenie psa Re: grudka po kleszczu jest i jest Technicznie bardzo dobre zdjecie. Rzeczywiscie tak moze wygladac naciek limfocytarny a takie sa czasami obecne w boreliozie choc malo na ich temat wiadomo. Zeby miec pewnosc trzeba by wyciac kawalek i wrzucic pod mikroskop. Pn, 16-07-2007 Forum: Borelioza - Re: grudka po kleszczu jest i jest RUMIEŃ PO KLESZCZU: najświeższe informacje, zdjęcia, video o RUMIEŃ PO KLESZCZU; rumień po ugryzieniu kleszcza Nie chodziłem też w tym czasie po lesie babejszozy u psa (żółtaczka u psa po kleszczu) czy zatruć. Zaburzenia w wydzielaniu bilirubiny – na skutek uszkodzenia hepatocytów lub zaburzenia ich funkcjonowania. Jest to tzw. hiperbilirubinemia wątrobowa. Ma miejsce w przypadku zatruć, zapalenia wątroby czy w przebiegu niektórych nowotworów. Rodzaje kleszczy - obrzeżki. Obrzeżki, czyli kleszcze miękkie ( Argasidae ), są to pasożyty przede wszystkim ptaków i nietoperzy (w naszym klimacie). W Polsce najbardziej znany jest obrzeżek gołębi ( Argas reflexus ). Jego ugryzienia są bolesne i długo się goją. A sam obrzeżek jest wektorem wielu chorób, głównie riketsjoz. Słowo bryłka posiada 91 synonimów w słowniku synonimów. Synonimy słowa bryłka: bryła, kawałek, odcinek, wykrawek, wycinek, urywek, szmat, spłacheć, skrawek . Rumień po kleszczu, a właściwie to, jak wygląda rumień po kleszczu, jest bardzo ważną informacją. Kleszcze mogą wywołać groźną chorobę – boreliozę, która sieje postrach wśród rodziców. Jej pierwszym objawem jest właśnie rumień wędrujący, który ma charakterystyczny wygląd. Sprawdź, jak wygląda rumień po ugryzieniu kleszcza, czy swędzi oraz ile się utrzymuje. Rumień po kleszczu ma postać czerwonej, powiększającej się plamy, z charakterystycznym białym kółkiem w środku. Rumień wędrujący bierze swoją nazwę z faktu, że początkowo pojawia się w miejscu po wkłuciu kleszcza, a potem „wędruje” po ciele. Najczęściej przenosi się na uda, pośladki, pachwiny, pachy, miejsca pod kolanami. Może pojawić się też na głowie. Takie charakterystyczne zaczerwienienie po kleszczu to pierwszy objaw zakażenia boreliozą. Pamiętaj jednak, że można zakazić się tą chorobą, a rumień nie wystąpi! Rumień pojawia się w 30-50 proc. przypadków boreliozy, w pierwszym stadium tej choroby przenoszonej przez kleszcze. Jak wygląda rumień po kleszczu: zdjęcia Rumień wędrujący, pierwszy objaw boreliozy, składa się z jednej lub dwóch czerwonych obręczy (pierścieni), pojawiających się wokół miejsca wbicia się kleszcza. Rumień wędrujący ma bardzo charakterystyczny wygląd i choć nie zawsze wygląda tak samo, łatwo go rozpoznać: Fotolia źródło: Wikipedia Fotolia zdj. Adobe Stock Charakterystyczny wygląd rumienia wędrującego sprawia, że nie sposób go pomylić z rumieniem zakaźnym czy guzowatym. Jak rozpoznać rumień po kleszczu? Następujące cechy wskazują na rumień wędrujący: plama z białą okrągłą przestrzenią w środku, otoczoną czerwoną obwódką, która z czasem robi się coraz większa, średnica powyżej 5 cm, rozrastanie się plamy, długi czas zanikania, możliwość podwyższenia ciepłoty ciała w miejscu zmiany, przenoszenie się rumienia na inne partie ciała. Rumieniowi wędrującemu mogą towarzyszyć: podniesiona temperatura ciała, zmęczenie, ból mięśni i stawów, powiększenie węzłów chłonnych. Możesz samodzielnie usunąć kleszcza ze skóry przy pomocy takich sprytnych urządzeń: Uwaga! Wyjmij kleszcza zgodnie z instrukcją, a potem obserwuj uważnie ciało dziecka. Jeśli pojawi się rumień to znak, że kleszcz był nosicielem boreliozy. Koniecznie udaj się z dzieckiem do lekarza, który przepisze odpowiednie antybiotyki. Może się niestety okazać, że dziecko zaraziło się od kleszcza boreliozą, a rumień się nie pojawił. Rumień po kleszczu – ile się utrzymuje? Kiedy się pojawia rumień po kleszczu? Taką zmianę można zaobserwować na ciele nawet do kilku tygodni po ugryzieniu kleszcza. Ślad po kleszczu znika po kilku dniach bez śladu, jednak nie należy go lekceważyć! Zmiana nie jest bolesna, ale samo miejsce ukąszenia może swędzieć lub piec. Zdarza się również, że rumień wędrujący wygląda jak pęcherze lub wybroczyny – one również rozrastają się i nie schodzą przez długi okres. Bywa, że po ugryzieniu kleszcza (nawet kilka miesięcy później) pojawia się pojedynczy guzek przypominający chłoniaka. To limfocytoma (pseudochłoniak boreliozowy), której nieleczona może pozostać na skórze nawet przez kilka lat. Rumień po kleszczy u dziecka: leczenie Każdą zmianę na ciele dziecka, u którego znaleziono kleszcza, warto skonsultować z lekarzem. Zdarza się bowiem tak, że rumień wędrujący nie występuje lub ma nietypową postać. Gdy lekarz potwierdzi, że wystąpił rumień wędrujący lub zmiany mogą być skutkiem ukąszenia kleszcza, zaleci leczenie boreliozy lub skieruje na testy na boreliozę. Więcej o kleszczach i chorobach odkleszczowych: Kleszcz w skórze – co robić? Jak sprawdzić, czy dziecko ma boreliozę? Kleszczowe zapalenie mózgu – jak chronić dziecko Objawy i leczenie rumienia zakaźnego Zawsze zaczyna się od ukąszenia przez kleszcza, choć około 65 proc. pacjentów twierdzi, że nigdy nie było ukąszonych. Potem zarażonego czeka nawet kilkutygodniowa terapia antybiotykowa. Tak wygląda walka z boreliozie i sposobach walki z chorobą opowiada dr n. med. Małgorzata Sokołowska-Wojdyło, specjalista dermatolog - wenerolog z Kliniki Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Gdańskiego Uniwersytetu zachorowań obserwuje się u osób w wieku 5-9 lat (częściej chorują chłopcy, co wynika ze stylu zabaw i spędzania czasu na wolnym powietrzu - na łąkach, w zagajnikach i lesie), 20-24 lata oraz około 50-55 roku życia (tu częściej chorują kobiety).ObjawyOpisuje się trzy stadia choroby. Pierwsze dwa: zlokalizowane i rozsiane należą do wczesnych, natomiast trzecie stadium, tzw. przetrwałe to okres późny, rozwijający się około rok od ukąszenia przez kleszcza. Stadium zlokalizowane to zwykle tzw. rumień wędrujący, czy też pełzający. W stadium drugim obserwuje się okresowe dolegliwości ze strony stawów, nerwów czaszkowych oraz serca (tzw. blok, czyli zaburzenia rytmu). Zmianom mogą towarzyszyć zmęczenie oraz ogólne złe samopoczucie. Stadium trzecie to okres trwałych dolegliwości stawowych, zapalenia opon mózgowych, zapalenie szpiku i/lub rdzenia kręgowego oraz fibromialgii, a także, w obrębie skóry (często wiele lat od zakażenia), przewlekłego zanikowego zapalenia skóry zaczyna się od ukąszenia przez kleszcza, choć około 65 proc. pacjentów twierdzi, że nigdy nie było ukąszonych. Po różnie trwającym okresie (od 3 dni do 3 miesięcy, najczęściej są to jednak 2-3 tygodnie) pojawia się czerwona plamka lub grudka (najczęściej na kończynach lub tułowiu), która szybko zwiększa swoją średnicę, przejaśniając się w centrum. Niestety, zmiany mogą wyglądać też odmiennie: nie wykazywać przejaśnienia, przybierać formę krwotoczną, wysiękową lub być nacieczone. Czasem trudno odróżnić rumień pełzający od rumienia będącego odczynem na ukąszenie owada lub kleszcza. Rumień pełzający występuje najwcześniej w trzeciej dobie po ukąszenia. Średnica rumienia najczęściej przekracza w momencie diagnozy 5 cm. Mnogie i rozsiane zmiany typu rumienia pełzającego występują stosunkowo rzadko. Obserwuje się ich pojawienie w miejscach odległych od miejsca ukąszenia. Są one zazwyczaj nieco mniejsze, wolniej się poszerzają (w porównaniu do zmiany pierwotnej) i są przejawem okresu drugiego, czyli zmian rozsianych. Przebieg chorobyKrętka przenoszą kleszcze. Pacjent nie zawsze jest świadomy, że został pokąsany przez kleszcza - i ze zdziwieniem dowiaduje się o swej chorobie po uzyskaniu wyników badań krwi. Larwy kleszczy pojawiają się latem. Spożywają posiłek tylko 1 raz w życiu (ich żywicielem jest najczęściej mysz). Następnie przezimowują i wiosną przeobrażają się w tzw. nimfy, które także tylko jeden raz spożywają posiłek (ponownie żywicielem najczęściej jest mysz, ale może być także człowiek). Myszy, pomimo ukąszeń,nie chorują na chorobę z Lyme (choroba zakaźna wywoływana przez bakterie należące do krętków), ale mogą przenosić bakterie. Jesienią zachodzi przemiana nimf w dorosłe osobniki (kleszcze), których żywicielem są leśne zwierzęta oraz ludzie. Kleszcz musi utrzymać się na człowieku 2-3 doby, aby mogło dojść do zainfekowania. Wynika to z faktu, że sam kleszcz nie przenosi zbyt wielu bakterii, natomiast po wczepieniu się w skórę żywiciela bakterie zaczynają namnażać się w jelitach, następnie wędrują do gruczołów ślinowych (po ok. 2- 3 dniach) i są wstrzykiwane do skóry człowieka pod koniec "posiłku". Ludzie zakażają się boreliozą w 85 proc. wiosną lub latem (po ukąszeniu przez nimfę, stąd możliwe niezauważenie ukąszenia) i tylko w 15 proc. przez dojrzałą postać kleszcza jesienią. Nie każde ukąszenie kończy się infekcją: tylko 1 proc. przypadków powoduje boreliozę z Lyme. Rumień pełzający jest przejawem aktywacji procesów zapalnych przez krętka. Towarzyszy mu produkcja przez organizm człowieka przeciwciał w klasie IgM (co jest przejawem toczącego się zakażenia). Niestety - krętki broniąc się przed układem odpornościowym człowieka wytwarzają cząstki wiążące te przeciwciała, co często utrudnia eliminację przez człowieka zakażenia, a lekarzowi - utrudnia też diagnostykę. Rumień pełzający może nie dawać żadnych dolegliwości, ale czasem swędzi lub piecze. Rzadko towarzyszą jego wystąpieniu bóle głowy, stany podgorączkowe, bóle mięśniowo - stawowe oraz powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Zmiana może utrzymywać się kilka tygodni do kilku miesięcy. Jej ustąpienie nie oznacza jednak tygodni lub miesięcy po kontakcie z kleszczem może pojawić się inna zmiana: sinoczerwony guzek o średnicy 1-5 cm. Często występuje u pacjentów, u których już wcześniej byłą zmiana o charakterze rumienia pełzającego. Zmianę guzkową nazywa się lymphocytoma (pseudochłoniak boreliozowy). Nie jest to oczywiście zmiana nowotworowa, chociaż zarówno w nazwie jak i w badaniu histopatologicznym skóry (czyli ocenie wycinka skóry ze zmiany pod mikroskopem) może przypominać chłoniaka. Zmiany zwykle umiejscawiają się na płatkach uszu, na mosznie i brodawkach sutkowych. Utrzymują się przez wiele miesięcy, a nawet lat, z czasem ustępując samoistnie. Późna borelioza to okres licznych zmian narządowych. Wspomniałam już o zaburzeniach neurologicznych ze strony układu krążenia czy stawów. Leczenie tych dolegliwości jest domeną lekarzy chorób zakaźnych oraz odpowiednich specjalistów (kardiologów, neurologów, reumatologów). W skórze obserwuje się, po wielu latach od ukąszenia przez kleszcza, rozwój przewlekłego zanikowego zapalenia skóry kończyn (ACA). Tylko 20 proc. pacjentów pamięta, że wcześniej był u nich na skórze rumień pełzakowaty. ACA pojawia się przeważnie u kobiet na kończynach dolnych. W fazie zapalnej ACA pojawia się sinoczerwony rumień z ogniskami przebarwień, czasem z obrzękiem oraz teleangiektazjami. Zmiany skórne w ACA mogą być bolesne, swędzące, czasem z przeczulicą. Jeśli ACA nie będzie leczone to obserwuje się wystąpienie zaników skóry, przejawiające się jej scieńczeniem i uwidocznieniem na powierzchni naczyń krwionośnych. ACA mogą towarzyszyć zmiany zwyrodnieniowo - zapalne w stawach oraz obwodowa neuropatia. Jak leczyć boreliozę? Borelioza wymaga terapii antybiotykowej, często kilkutygodniowej, a nawet miesięcznej, zawsze po kontrolą lekarza. W 2001 opublikowano z znanym czasopiśmie medycznym artykuł propagujący profilaktyczne podawanie jednorazowej dawki antybiotyku po ukąszeniu przez kleszcza (do 72 godzin), pomimo braku objawów, co ma chronić przed rozwojem choroby. Takie postępowanie ma z pewnością uzasadnienie w rejonach masywnego narażenia na kontakt z kleszczem, szczególnie na terenach, na których borelioza występuje endemicznie. Pacjenci w późnym stadium choroby, z zajęciem układu nerwowego oraz serca (blok przedsionkowo-komorowy III stopnia), a także nie wykazujący poprawy po antybiotyku doustnym są poddawani terapii antybiotykami dożylnymi, często w warunkach pamiętać, że rozpoznanie choroby opiera się na wywiadzie z pacjentem, obrazie klinicznym oraz badaniach laboratoryjnych (IgM i IgG przeciwko Borelia burgdorferi we krwi). Ponieważ zmiany mogą być wywołane przez inne typy Borelii - ujemne badanie poziomu przeciwciał nie świadczy o braku infekcji. Ponadto zdarza się, że we wczesnym okresie boreliozy (rumień pełzakowaty) przeciwciała jeszcze nie zdążą się pojawić w mianie wykrywanym przez testy, a pacjent jest zainfekowany przez Borelię i ma objawy o tym jednoznacznie świadczące. Może więc zdarzyć się sytuacja, w której pomimo ujemnego wyniku badania lekarz zdecyduje o wdrożeniu leczenia. Gdy człowiek zostanie ukąszony przez kleszcza, może dojść do trzech scenariuszy1) pacjent sam zwalczy infekcję - nie rozwijając objawów choroby (ci pacjenci nigdy nie mieli objawów, ale w badaniach krwi stwierdza się ślad po infekcji pod postacią odpowiednich przeciwciał).2) infekcja rozprzestrzenia się i jej objawy ujawniają się w efekcie bezpośredniej inwazji krętka Borelii - tu leczenie jest skuteczne. Jednak gdy pacjent cierpi na choroby powodujące niedobory odporności (infekcja wirusem HIV, nowotwory itp.), albo przyjmuje leki, które powoduja obniżenie odporności wówczas leczenie musi być intensywniejsze i niestety nie zawsze jest krętki Borelii stymulują organizm do odpowiedzi immunologicznej prowokując objawy z różnych narządów, nie związane bezpośrednio z inwazją bakterii. W związku z tym ostatnim wariantem możliwe jest niestety występowanie i utrzymywanie się objawów choroby pomimo prawidłowo przeprowadzonego leczenia. Większość infekcji jest wyleczalna. Przypadki o przewlekłym przebiegu wymagają stałej opieki lekarza chorób zakaźnych. Możliwe są także trwałe zaburzenia neurologiczne i Jak na początku wygląda rumień wędrujący?Na początku rumień wędrujący, charakterystyczny objaw boreliozy, jest wypełniony w całości wysypką. U niektórych osób w miarę jak rumień rośnie (wędruje), wysypka wewnątrz znika, pozostając jedynie na okręgu i zwykle w centralnym punkcie. Wówczas zmiana przypomina nieco tarczę w Polsce są powszechnie spotykane. Rzyzko ukąszenia dotyczy nie tylko osób spacerujących w lesie, ale także tych przebywajacych np. na skerach, parkach czy ogródkach działkowych. Pajęczaki wybierają naludzkiej skórze miejsca z cienką i dobrze ukrwioną skórą, skórę głowy i szyi, pachym pachwiny, okolice długo utrzymuje się rumień wędrujacy?Rumień wędrujący powiększa się stopniowo przez kilka dni. Może osiągnąć około 30 cm średnicy, a w niektórych przypadkach nawet więcej. Jak długo utrzymuje się po ukąszeniu kleszcza? Po rozpoczęciu antybiotykoterapii rumień znika w ciągu kilku dni, co potwierdza skuteczność leczenia. Bez leczenia również ustępuje, ale trwa to znacznie dłużej, nawet kilka tygodni (średnio w 3-4 tygodnie), wtedy jednak krętki Borrelia burgdorferi nadal rozprzestrzeniają się w organizmie zakażonym ślad po ukąszeniu kleszcza boli albo swędzi?Rumień oznaczający boreliozę zwykle nie jest zmianą swędzącą, bolesną czy piekącą. Czasem pacjenci odnotowują, że jest w dotyku cieplejszy niż pozostałe partie ciała. Zmiana może pojawić się w każdym miejscu ciała, ale zawsze jest to w pobliżu miejsca przebywania kleszcza w rodzaje rumienia wędrującegoW niektórych przypadkach (25-30 proc.) rumień wędrujący ma nietypowy wygląd, co utrudnia rozpoznanie choroby. Rumień nietypowy może mieć jednorodną strukturę, jednolicie czerwoną wysypkę, niebiesko czerwony kolor, wygląd siniaka, pęcherzykowate zmiany skórne, mocno zarysowane brzegi. Dlatego z każdą niepokojącą zmianą po pokłuciu przez kleszcze trzeba udać się do lekarza. Czasem niezbędne może okazać się badanie na każdy rumień wędrujący oznacza boreliozę?Obecność rumienia wędrujacego zawsze oznacza boreliozę. Samo ukąszenie kleszcza nie jest równoznaczne z chorobą, powoduje ją dopiero zakażenie krętkiem Borrelia burgdorferi. Większość osób w miejscu po ukłuciu kleszcza ma zaczerwieniony, czasem swędzący guzek, podobny do śladu po ukąszeniu komara. Taka zmiana nie przekracza 5 cm. To normalne zjawisko, plamka znika po kilku dniach i nie jest oznaką ukąsił cię kleszcz i w miejscu ugryzienia pojawił się rumień wędrujący, zaraziłeś się boreliozą. Rumień jest na tyle charakterystycznym objawem, że nie wymaga dalszego diagnozowania a jedynie niezwłocznego rozpoczęcia leczenia antybiotykiem. Zmiana na skórze jednak nie zawsze się pojawia. Innymi wczesnymi (od 3 do 30 dni od ugryzienia) objawami boreliozy są: gorączka, dreszcze, ból głowy, zmęczenie, bóle mięśni i stawów, powiększenie węzłów chłonnych). W obu przypadkach pilnie skontaktuj się z przeciwciał przeciwko Borrelii w kierunku boreliozyW całej boreliozę nie ma szczepionki. Jedyną metodą zapobiegania choroby jest unikanie pokłuć kleszczy (stosowanie repelentów, zakładanie odzieży z długimi nogawkami i rękawami, niesiadanie na trawie, dokładne oglądanie ciała po spacerze do lasu lub na łąkę). W razie wczepienia się kleszcza w skórę należy go jak najszybciej usunąć (zobacz wideo, jak prawidłowo wyciągnąć kleszcza). W przypadku zarażenia boreliozą lekarz zleca antybiotykoterapię. Kleszcze przenoszą jeszcze inną niebezpieczną chorobę: kleszczowe zapalenie mózgu. O ile nie ma szczepionki na boreliozę, o tyle można zaszczepić się przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu. można się uchronić dzięki szczepieniom. Przeczytaj także:Ślady po ugryzieniach owadów. Jak poznać, co cię ugryzło?Źródła Kleszcze są ważnymi przenosicielami groźnych chorób zakaźnych. Im dłużej kleszcz tkwi w ciele, tym większe prawdopodobieństwo zakażenia. Kleszcza należy wyciągnąć jak najszybciej i obserwować miejsce ugryzienia. Jeśli pojawi się rumień, może to oznaczać boreliozę Co to są kleszcze? Kleszcze to stawonogi należące do rodziny pajęczaków z podgromady roztoczy (Acari). Służy im ciepły i wilgotny klimat półkuli północnej. Większość z około 900 występujących na świecie gatunków kleszczy żyje w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Globalne ocieplenie powoduje zwiększenie zasięgu występowania kleszczy. Kleszcze są pasożytami zewnętrznymi kręgowców, drobnych gryzoni (myszy), zwierzyny płowej, bydła, koni, ptaków, rzadziej gadów. Człowiek jest dla nich żywicielem przypadkowym. Cykl rozwojowy kleszcza obejmuje następujące stadia: jajo, larwa, nimfa, postać dorosła. Samica może złożyć nawet 3 tys. jaj. Kleszcze żywią się krwią. Kleszcze z rodzaju Ixodes (Ixodidae) spożywają krew tylko trzy razy w życiu – przeistoczenie się w kolejną formę rozwojową wymaga zatem żerowania na trzech gospodarzach. Bez posiłku mogą żyć nawet do dwóch lat. Pełen cykl rozwojowy trwa około 2–3 lata. Aktywność kleszczy zależy od temperatury otoczenia. W Polsce rozpoczyna się na przełomie marca/kwietnia, gdy temperatura przekroczy ok. 5°C. i trwa do października/listopada. Larwy – główna postać rozwojowa groźna dla człowieka – wykazują najwyższą aktywność od kwietnia/maja do października. Kleszcze są ważnymi przenosicielami (wektorami) chorób zakaźnych. W czasie ssania krwi wstrzykują do tkanek żywiciela ślinę, która może zawierać różnorodne drobnoustroje chorobotwórcze – bakterie, wirusy i pierwotniaki. Możliwe jest przeniesienie więcej niż jednego drobnoustroju. Choroby odkleszczowe, z których najważniejsze znaczenie epidemiologiczne ma borelioza (właściwie borelioza z Lyme) oraz kleszczowe zapalenie mózgu są zgłaszane przez cały rok. Jak wygląda kleszcz? W Polsce występuje 19 gatunków kleszczy. Zamieszkują one łąki, lasy, ogrody i parki. Najliczniej na pograniczu biotopów w okolicy ścieżek. Najczęściej spotykanym gatunkiem jest kleszcz pospolity (Ixodes ricinus). Jest ona także gatunkiem najczęściej atakującym człowieka. Kleszcz pospolity (Ixodes ricinus). Fot. Dorosły kleszcz ma, podobnie jak pająk, 8 odnóży. Najczęściej występujący w Polsce gatunek, kleszcz pospolity mierzy przed pobraniem pokarmu (krwi) w zależności od stadium rozwojowego: larwa – ok. 1 mm nimfa – ok. 1,5 mm dorosły – do 5 mm. Po żerowaniu nimfa może osiągać 7 mm, a samica do 2 cm (jest dużo większa od samca). Latające kleszcze „Latający kleszcz” to potoczna nazwa strzyżaka sarniego (jeleniego), owada występującego w lasach, aktywnego od maja/czerwca do września/października. Strzyżak posiada skrzydła, które odrzuca po znalezieniu żywiciela. Jego ugryzienie jest bolesne, może wywołać reakcje alergiczne, zaczerwienienie w miejscu ukłucia oraz świąd. Strzyżak w przeciwieństwie do kleszcza nie przenosi boreliozy, może natomiast – tak jak kleszcz – zakazić człowieka tularemią. Prawdziwe kleszcze są ślepe i nie latają ani nie skaczą. Cierpliwie czekają na spodniej powierzchni liści w pobliżu ścieżek na swojej ofiary, które wyczuwają wykrywając zwiększone stężenie CO2 w powietrzu, ciepłotę ciała oraz zapach. Ukłucie przez kleszcza i rumień po nim Aparat gębowy kleszcza umożliwia mu przecięcie skóry i przytwierdzenie do żywiciela. Służą do tego szczękoczułki oraz rurka zwana hypostomem. Pokrywające hypostom wyrostki (kolce) ustawione tyłem do kierunku wkłucia działają jak kotwica i stabilizują kleszcza w skórze. Niektóre gatunki wydzielają substancję (rodzaj cementu czy kleju), która tworzy kołnierz mocujący kleszcza w skórze. W trakcie wkłuwania kleszcze wydzielają substancje znieczulające. Kleszcza należy usunąć jak najszybciej po zauważeniu. Im szybciej usuniemy kleszcza, tym mniejsze jest ryzyko zakażenia drobnoustrojami wywołującymi choroby przenoszone przez kleszcze. Ryzyko to zwiększa się znacząco po upływie 24 godzin od ugryzienia. Miejsce wkłucia należy umyć wodą z mydłem i zdezynfekować (np. 70-procentowym alkoholem lub jodyną), a następnie obserwować co najmniej przez miesiąc. Zaczerwienienie skóry i odczyn zapalny to zwykła reakcja po ukłuciu. Powinna ustąpić w ciągu kilku dni. Zaczerwienienie, które pojawia się kilka dni po ukąszeniu i nie znika, tylko w miarę upływu czasu powiększa się, przybierając kształt pierścienia lub owalnej plamy otaczającej miejsce ukłucia przez kleszcza to prawdopodobnie rumień wędrujący – charakterystyczny objaw boreliozy (prawidłowa nazwa choroby to borelioza z Lyme). Rumieniowi wędrującemu mogą towarzyszyć łagodne objawy ogólne: osłabienie, gorsze samopoczucie, gorączka i powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Nieleczony rumień wędrujący zwykle zanika samoistnie w ciągu 3–4 tygodni. W razie wystąpienia rumienia wędrującego lub innych niepokojących objawów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, aby zdążył obejrzeć zmianę skórną, zanim zmieni się jej wygląd lub zniknie. Dobrze jest robić zdjęcia zmianie. Rumień wędrujący stwierdza się, gdy średnica zaczerwienienia przekracza 5 cm (u dorosłych), ma ostre granice i stopniowo się powiększa (rumień może być jednolity lub w przejaśnieniem w środku). Nie wykonuje się wówczas badań serologicznych. Obecność rumienia wędrującego wystarcza do rozpoznania boreliozy i wiąże się z koniecznością rozpoczęcia antybiotykoterapii. Samoistny zanik rumienia wędrującego nie oznacza wyleczenia boreliozy. Brak rumienia wędrującego nie oznacza braku zakażenia. Rumień występuje u 30–50% zakażonych. U 4–8% zakażonych występuje rumień wędrujący mnogi. Może on towarzyszyć rumieniowi pierwotnemu albo rozwijać się po jego ustąpieniu. Ma postać licznych – od kilku do kilkudziesięciu – małych przebarwień z przejaśnieniem w środku. Jak wyciągnąć kleszcza? Kleszcza należy usunąć mechanicznie, na przykład za pomocą pęsety z zakrzywionymi końcami, jak na zdjęciach. Najważniejsze jest uchwycenie kleszcza za główkę możliwie jak najbliżej skóry oraz nieuciskanie tułowia. Amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorób (CDC, Centers for Disease Control and Prevention) poleca, by kleszcza usuwać, ciągnąc go prostopadle do skóry, bez ruchów rotacyjnych (sprzyjają oderwaniu lub zmiażdżeniu tułowia), w kierunku przeciwnym do ułożenia aparatu gębowego, stopniowo zwiększając siłę. Miejsce po usunięciu kleszcza należy odkazić, ręce i pęsetę starannie umyć. Ryc. A-E. Za pomocą pęsety (najlepiej zakrzywionej) uchwyć kleszcza za główkę jak najbliżej skóry. Usuń kleszcza poprzez pociąganie go jednostajnym ruchem pionowo do góry. Co zrobić, kiedy kleszcz pozostanie w skórze? Istotna jest wielkość fragmentu kleszcza, którego nie udało się wyciągnąć. Pozostawienie w skórze tylko części aparatu gębowego, bez głowy, prawdopodobnie nie zwiększa istotnie ryzyka zakażenia chorobami przenoszonymi przez kleszcze, może jedynie podrażniać skórę. W takim przypadku można poprzestać na zdezynfekowaniu rany. Jeżeli natomiast w skórze pozostał większy fragment, którego nie potrafimy samodzielnie usunąć (pęsetą, ewentualnie jałową igłą – podobnie jak usuwa się drzazgę), warto zwrócić się o pomoc do lekarza. Jak zapobiegać ukłuciom przez kleszcze? Co odstrasza kleszcze? Metody zmniejszenia ryzyka ukąszenia przez kleszcze można podzielić na środowiskowe i indywidualne środki ochronne. Działania środowiskowe polegają na zmniejszaniu liczebności populacji kleszczy występujących na danym terenie poprzez ograniczanie populacji zwierząt wolno żyjących, które są głównymi żywicielami kleszczy ( gryzoni) oraz likwidowanie ulubionych siedlisk kleszczy. Ponieważ kleszcze są mało ruchliwe, skuteczne jest tworzenie przeszkód dla migracji ich żywicieli, np. odgradzanie siedlisk ludzkich położonych w pobliżu lasu. Do prostych działań, które utrudniają kleszczom rozwój należy regularne, niskie koszenie trawy wokół domów sąsiadujących z kompleksami leśnymi oraz usuwanie zarośli. Sposoby ochrony osobistej: unikanie terenów zwiększonego ryzyka, gdzie kleszcze występują często szczelne osłonięcie skóry odpowiednim ubraniem (długie rękawy, wąskie mankiety, długie nogawki, wysokie skarpety naciągnięte na nogawki, buty z wysoką cholewką, czapka z daszkiem lub kapelusz) stosowanie repelentów (środków odstraszających) zawierających DEET (N,N-dietylo-3-metylobenzamid), ikarydynę lub permetrynę. W stosowaniu repelentów należy przestrzegać zaleceń producenta. Środki rozpyla się na ubranie i odsłoniętą skórę (z wyjątkiem twarzy oraz skóry chorobowo zmienionej czy zranionej) lub tylko na ubranie. Po powrocie do domu miejsca, na które stosowano repelent z DEET, czy ikarydyną trzeba umyć wodą z mydłem. Permetryna w kontakcie ze skórą ulega unieczynnieniu, stosuje się ją tylko na odzież. Po każdym powrocie z terenów łąkowo-leśnych konieczna jest dokładna kontrola całej skóry, zwłaszcza pachwin, pach, okolic za małżowinami usznymi i fałdów skórnych. Zaleca się ubrania w jasnym kolorze – na jasnej odzieży łatwiej można zauważyć kleszcze. W jaki sposób kleszcze rozpoznają swoje ofiary? Kleszcze rozpoznają swoje ofiary po zapachu, ciepłocie ciała oraz wydychanym dwutlenku węgla. Kleszcze są mało mobilne. Larwy przebywają zwykle pod źdźbłami trawy, nimfy w zaroślach, a dojrzałe osobniki pod liśćmi drzew. Gdy wyczują ofiarę, przyczepiają się do niej lub biernie spadają. Na człowieku kleszcz szuka miejsca pokrytego cienką skórą, wilgotnego i dobrze ukrwionego – najczęściej wkłuwa się pod kolanami, pod pachami, na karku i u nasady włosów. Choroby odkleszczowe Chorobami przenoszonymi przez kleszcze (popularnie: odkleszczowymi) nazywa się choroby zakaźne, którymi ludzie zarażają się za pośrednictwem ukąszeń przez kleszcze pełniące rolę przenosicieli choroby. Do najważniejszych chorób przenoszonych przez kleszcze należą: na półkuli północnej - borelioza z Lyme, gorączka Q (rzadko, częściej przenoszona w skażonych odchodach), gorączka kleszczowa Kolorado, gorączka plamista Gór Skalistych, afrykańska gorączka odkleszczowa, krymsko-kongijska gorączka krwotoczna, tularemia, dur powrotny, babeszjoza, erlichioza (anaplazmoza), kleszczowe zapalenie mózgu, anaplazmozy bydła w Polsce – przede wszystkim borelioza z Lyme i kleszczowe zapalenie mózgu, ponadto sporadycznie gorączka Q, tularemia, bartoneloza, babeszjoza, erlichioza (anaplazmoza) oraz riketsjozy z grupy gorączek plamistych. Borelioza z Lyme To wieloukładowa choroba wywołana przez krętki z rodzaju Borrelia obecne w ślinie zakażonych kleszczy. Do jej charakterystycznych objawów należą: rumień wędrujący, porażenie nerwu twarzowego, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, nabyte bloki serca, przewlekłe zapalenie stawów i korzeniowe zespoły bólowe. Boreliozę rozpoznaje się na postawie objawów klinicznych – wyłącznie lub w połączeniu z dodatnimi wynikami badań serologicznych dowodzących obecności swoistych przeciwciał. Podstawowe znaczenie w leczeniu ma wyeliminowanie zakażenia krętkami za pomocą antybiotyków. Kleszczowe zapalenie mózgu To choroba zapalna ośrodkowego układu nerwowego wywołana przez wirus kleszczowego zapalenia mózgu należący do rodziny Flaviviridae. Przebiega zwykle dwufazowo z okresem pozornego zdrowienia. W pierwszej fazie przypomina grypę i objawia się złym samopoczuciem, narastającym osłabieniem, bólem głowy i mięśni kończyn oraz bólem gałek ocznych. Mogą wystąpić nudności, wymioty i bóle brzucha. W drugiej fazie pojawiają się objawy neurologiczne – zawroty głowy, sztywność karku, rozdrażnienie, nadwrażliwość na bodźce, zaburzenia świadomości aż po porażenia nerwów, niedowłady, zaburzenia czucia, mowy i połykania, śpiączkę. Rozpoznanie zapalenia mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych jest możliwe dopiero w fazie objawów neurologicznych. Najważniejsze diagnostycznie jest badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, który pobiera się poprzez nakłucie lędźwiowe. Badania obrazowe – komputerowe badanie tomograficzne głowy lub magnetyczny rezonans jądrowy – pozwalają uwidocznić ogniskowe zmiany zapalne i demielinizacyjne w mózgu i rdzeniu kręgowym, a badanie EEG zaburzenia elektrycznej czynności mózgu Nie ma leku przyczynowego na kleszczowe zapalenie mózgu. Skutecznym sposobem zapobiegania chorobie jest szczepienie. Gorączka Q (gorączka kozia) To bakteryjna choroba zakaźna zwierząt (bydła, owiec i kóz) wywołana przez Gram-ujemne pałeczki z rodzaju Coxiella. Człowiek może się nią zarazić przez wdychanie pyłu skażonego kałem, moczem lub mlekiem chorych zwierząt oraz za pośrednictwem kleszczy. W łagodnej postaci przypomina grypę z gorączką utrzymującą się przez 1–2 tygodnie i dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. W ciężkim przebiegu proces zapalny może objąć układ krążenia, układ oddechowy oraz wątrobę. Badania pomocne w postawieniu rozpoznania to RTG klatki piersiowej, testy serologiczne, próby wątrobowe. Chorobę leczy się antybiotykami. Tularemia (gorączka królicza) To choroba bakteryjna wywołana przez pałeczkę Francisella tularensis, którą przenoszą kleszcze oraz muchy jelenie (strzyżaki). Do jej typowych objawów należą: gorączka, dreszcze, ból głowy, biegunka, wymioty, bóle mięśniowe i stawowe, czasem także plamiasta lub plamisto-grudkowa wysypka. W celu potwierdzenia rozpoznania wykonuje się badania krwi oraz posiewy mikrobiologiczne. W leczeniu stosuje się antybiotyki. Bartoneloza (choroba kociego pazura) To choroba zakaźna wywołana przez bakterie rodzaju Bartonella znana pod nazwą choroby kociego pazura. Na człowieka przenosi się zazwyczaj w wyniku podrapania przez zwierzęta (przede wszystkim młode koty), sporadycznie przez ukąszenia kleszczy. Jej pierwszym objawem jest grudka lub krosta w miejscu zadrapania. Następnie dochodzi do powiększenia okolicznych węzłów chłonnych. Rozpoznanie potwierdzają badania serologiczne. W leczeniu stosuje się antybiotyk – azytromycynę. Babeszjoza To choroba, którą wywołują pierwotniaki z rodzaju Babesia, ich rezerwuarem są zwierzęta domowe i dziko żyjące: gryzonie, bydło, psy i koty, a wektorem – kleszcze. Objawy są mało charakterystyczne: gorączka z dreszczami, zmęczenie, bóle głowy i mięśniowe, wzmożona potliwość, złe samopoczucie, niechęć do jedzenia, wymioty, bóle brzucha. W cięższym przebiegu mogą pojawić się: żółtaczka, oddawanie ciemnego moczu, zaburzenia oddychania, sztywność karku, śpiączka, niewydolność nerek i wątroby. W diagnostyce wykorzystuje się ocenę mikroskopową krwinek czerwonych, a także badania molekularne (PCR) i serologiczne. Leczenie polega na stosowaniu antybiotyków oraz leków działających na pierwotniaki. Erlichioza To choroba zakaźna, którą wywołują Gram-ujemne bakterie Anaplasma phagocytophilum. Źródłem zakażenia są kleszcze. Do jej najczęstszych objawów należą: wysoka gorączka, dreszcze, bóle głowy, mięśni i stawów oraz wysypka. Podstawą rozpoznania jest wykrycie morul (wtrętów w limfocytach i monocytach) w preparacie rozmazu krwi obwodowej lub szpiku kostnym, barwionych metodą Wrighta lub Giemsy. W leczeniu stosuje się antybiotyki. Riketsjozy z grupy gorączek plamistych To choroby wywołane przez riketsje, Gram-ujemne bakterie – ich rezerwuar stanowią ssaki, a przenoszone są przez stawonogi (kleszcze, wszy, pchły, roztocza). Riketsje powodują zapalenia naczyń, głównie małych tętnic i naczyń włośniczkowych. Na zakażenie wskazuje triada objawów: gorączka, bóle głowy i wysypka, występujących wiosną lub latem. Rozpoznanie stawia się na podstawie testów wykrywających przeciwciała, badań molekularnych lub mikroskopowych. W leczeniu stosuje się antybiotyki aktywne wobec tzw. bakterii atypowych. Lekarz specjalista pediatrii, medyny sportowej i chorób zakaźnych, wykładowca akademicki. Od 2015 roku kierownik Kliniki Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Pracuje też w Luxmed jako lekarz chorób zakaźnych i lekarz sportowy. Ukończył wrocławską Akademię Medyczną oraz podyplomowe Studia Zarządzania i Oceny Technologii Medycznej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Stypendysta Fogarthy Foundation oraz American-Austrian Foundation. Odbył staże w Niemczech, Szwajcarii, Austrii i USA. Ekspert portali medycznych: DynaMed, Medycyna Praktyczna i Popularyzator wiedzy medycznej w Internecie, współtworzył portal „Pogromcy Mitów Medycznych”. Wieloletni członek zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii, od 2018 roku prezes PTW. W pracy naukowej skupia się na chorobach zakaźnych dzieci, w tym zakażeniach wrodzonych, infekcjach układu oddechowego oraz szczepieniach ochronnych. Sekretarz Narodowego Komitetu WHO do spraw eliminacji odry i różyczki. Członek polskich i międzynarodowych towarzystw naukowych: Polskiego Towarzystwa Lekarzy Epidemiologów i Chorób Zakaźnych, Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej, Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, European Society for Paediatric Infectious Diseases (ESPID) i International Organisation of Sports Medicine (FIMS). Autor kilku książek i ponad 200 publikacji naukowych.

grudka po kleszczu zdjęcia